docs/tr-uyum-raporu.md

# Türkiye Uyum ve Delisting Riski Raporu

Üretim: 2026-07-05 · Web araştırması; teyit edilemeyen noktalar "doğrulanamadı" olarak işaretlidir.

## Özet (5 madde)

1. **BTK, Ağustos 2025'te toplu bir kararla en az 29 görüntülü sohbet/flört uygulamasına erişim engeli getirdi** — bunlar arasında **Azar, Tango, Chamet, LiVU, Flirtfy, Camsurf, CoMeet, Mili, Hi, Lips, Instacams** ve çok sayıda benzer platform yer alıyor. Kararlar Ankara 3. ve 4. Sulh Ceza Hâkimlikleri tarafından 20-22 Ağustos 2025'te onaylandı. Bu, "kendi çekilme" değil, **doğrudan mahkeme kararıyla erişim engeli** vakasıdır — Cool Match'in maruz kalabileceği en somut risk budur.

2. **Apple, Şubat 2026'da App Store İnceleme Kuralları'nı (madde 1.2) güncelleyerek "rastgele/anonim sohbet" (random or anonymous chat) ve "Chatroulette tarzı" uygulamaları açıkça hedef aldı** ve bu tür uygulamaların **önceden bildirim yapılmaksızın kaldırılabileceğini** duyurdu. Bu, Cool Match'in doğrudan kategorik riskidir çünkü uygulama tanım gereği rastgele görüntülü eşleştirme yapıyor.

3. **Aralık 2024-2025 döneminde Bigo Live, Tango, LiveMe, Talkie gibi büyük canlı yayın/sohbet uygulamaları hem Apple hem Google tarafından çocuk güvenliği (CSAE) ihlalleri gerekçesiyle geçici olarak kaldırıldı**; bazıları iOS'ta hâlâ geri gelmedi (doğrulanamadı — güncel durum teyit edilemedi).

4. **Türkiye'de Mayıs 2026'da kabul edilen 7578 sayılı Kanun**, sosyal ağ sağlayıcılara **e-Devlet tabanlı "token" yaş doğrulama** ve **ebeveyn kontrol araçları** zorunluluğu getiriyor; 15 yaş altına hizmet yasağı öngörüyor. Yürürlük tarihi **1 Kasım 2026**. Kanunun görüntülü sohbet/flört uygulamalarını kapsayıp kapsamadığı net değil — "sosyal ağ sağlayıcı" tanımına girip girmeyeceği hukuki yorum gerektiriyor (doğrulanamadı).

5. **5651 sayılı Kanun kapsamında Türkiye'de temsilci bulundurma zorunluluğu** ve kademeli yaptırım sistemi (bant genişliği %50 → %95 daraltma) mevcut; ayrıca **KVKK kapsamında yurt dışında yerleşik ama Türkiye'deki kullanıcıların verilerini işleyen her uygulama, bir Veri Sorumlusu Temsilcisi atayıp VERBİS'e kayıt olmak zorunda** — bu, coolmatch.app için muhtemelen zaten uygulanabilir bir yükümlülük.

## Rakip vakaları

| Uygulama | Durum |
|---|---|
| **Azar** | Ankara 4. Sulh Ceza Hâkimliği kararıyla (22 Ağustos 2025, karar no. 2025/8885) azarlive.com'a erişim engellendi; mobil uygulama kullanılamaz hale geldi. Engel öncesi Google Play TR'de en çok kazandıran 7. uygulamaydı. |
| **Tango** | Aynı 29'lu BTK/mahkeme kararı listesinde TR'de engellendi. Ayrıca 2024-2025'te küresel ölçekte CSAE ihlalleri nedeniyle Apple/Google tarafından geçici kaldırmalara maruz kaldı; iOS'ta geri gelip gelmediği doğrulanamadı. İki ayrı risk katmanının birleştiği örnek. |
| **Chamet** | 29'lu listede; TR'de erişim engelli. |
| **LiVU, Flirtfy, CoMeet, Camsurf, Mili, Hi, Lips, Instacams vd.** | Aynı toplu kararla TR'de engellendi (toplam 29 uygulama; bazı isimler teyit edilemedi). |
| **Yubo, MICO, Waplog, Hay, Monkey, SUGO** | TR App Store'da olmama nedenleri (mahkeme kararı mı, gönüllü çekilme mi) **doğrulanamadı**. |
| **Bigo Live, LiveMe, Talkie** | 2024-2025'te Apple/Google tarafından küresel çapta CSAE gerekçesiyle geçici kaldırıldı; kısmen geri geldi, iOS durumu net değil. |

**Genel gözlem:** Türkiye vakalarının neredeyse tamamı **BTK talebi + Sulh Ceza Hâkimliği onayı** ile yapılan **doğrudan erişim engeli** kararlarıdır (5651 madde 8/A). "Kendi çekilme" değil; yani asıl risk BTK/mahkeme kararıdır ve önceden hazırlık gerektirir.

## Düzenleyici çerçeve (TR)

- **5651 sayılı Kanun:** "Sosyal ağ sağlayıcısı" tanımına Cool Match muhtemelen girer. Türkiye'de temsilci bulundurma zorunluluğu; uyulmazsa kademeli yaptırım (bildirim → bant genişliği %50 daraltma → %95). "Etkin pişmanlık": temsilci atanırsa cezaların 1/4'ü tahsil edilir, yaptırımlar kalkar. Erişim engelleme (madde 8, 8/A) mahkeme veya acil hallerde doğrudan BTK kararıyla uygulanabiliyor.
- **7578 sayılı Kanun (yürürlük 1 Kasım 2026):** 15 yaş altına sosyal ağ yasağı; e-Devlet entegre token tabanlı yaş doğrulama; ebeveyn kontrol araçları; 10-30 milyon TL kademeli cezalar + bant genişliği daraltma (%30-90). Görüntülü sohbet uygulamalarını kapsayıp kapsamadığı **doğrulanamadı** — hukuki görüş alınmalı.
- **KVKK (6698):** Yurt dışında yerleşik olup TR kullanıcı verisi işleyen her uygulama VERBİS kaydı + Türkiye'de mukim Veri Sorumlusu Temsilcisi atamak zorunda. 2026 tahmini ihlal cezaları ~189 bin – 9,5 milyon TL. Görüntülü sohbette yüz/biyometrik veri işleme ihtimali açık rıza ve yurt dışı aktarım kurallarını ayrıca tetikler.

## Mağaza politikaları

- **Apple Guideline 1.2 (Şubat 2026):** "Chatroulette tarzı, rastgele veya anonim sohbet" uygulamaları **önceden bildirimsiz kaldırılabilir**. Asgari şartlar: içerik filtreleme, kullanıcı **raporlama** aracı, **engelleme (block)** özelliği, yayınlanmış destek iletişimi, şikayetlere hızlı yanıt (pratikte 24 saat).
- **Google Play:** Aralık 2024'te "dating and companionship" reklamları için sertifikasyon şartı; uyumsuz geliştiricilerin uygulama/reklamları kaldırıldı.
- Küresel emsal: OmeTV, Avustralya eSafety uyarısı sonrası her iki mağazadan kaldırıldı — anonim video chat kategorisi özellikle hedefte.
- CSAE uyumu: Bigo/Tango vakalarında çocuk istismarı içeriği iddiaları ani kaldırmaları tetikledi (birincil kaynağa erişilemedi, ikincil kaynaklardan derlendi).

## Cool Match uyum kontrol listesi

1. **Yaş doğrulama:** "18+ onay kutusu" yeterli değil; e-Devlet token entegrasyonu (7578 ihtimaline karşı) ve/veya üçüncü taraf yaş tahmin sistemi değerlendirilmeli.
2. **Rastgele eşleştirme riskini azaltma:** Apple'ın Şubat 2026 kuralına karşı tamamen anonim/rastgele eşleştirmeyi yumuşatmak — profil doğrulama, ilgi bazlı eşleştirme gibi "anonimlik dışı" unsurlar kaldırılma riskini azaltır. Mağaza metinlerinde "random/anonymous chat" vurgusundan kaçınmak da değerlendirilmeli.
3. **Moderasyon altyapısı:** Görüntülü akışta gerçek zamanlı içerik filtreleme, 24 saat SLA'lı raporlama, kullanıcı engelleme, yayınlanmış destek iletişimi (Guideline 1.2 asgarisi).
4. **Türkiye temsilcisi:** 5651 kapsamında BTK'ya bildirilecek temsilci + KVKK Veri Sorumlusu Temsilcisi + VERBİS kaydı.
5. **Ebeveyn kontrolü:** Hesap ayarları, ödeme onayı, süre sınırlama araçları erkenden hazırlansın (7578 ihtimali).
6. **CSAE proaktif tarama:** Otomatik CSAE tespiti (PhotoDNA vb.) + NCMEC bildirim süreci.
7. **KVKK açık rıza:** Kayıtta açık rıza metni; yurt dışı veri aktarımında güncel standart sözleşme hükümleri.
8. **Hukuki izleme:** 7578'in kapsamı için TR hukuk danışmanından yazılı görüş (yürürlük 1 Kasım 2026 — süre kısıtlı).
9. **BTK izleme:** internet.btk.gov.tr "site sorgu" aracıyla düzenli kendi domain kontrolü; olası erişim engeline itiraz prosedürü önceden hazır tutulsun.

## Kaynaklar

- Cumhuriyet — BTK'den 29 flört uygulamasına erişim engeli: https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/btk-den-29-flort-uygulamasina-erisim-engeli-azar-tango-livu-flirtfy-2430636
- DonanımHaber — Azar erişime engellendi: https://www.donanimhaber.com/goruntulu-sohbet-uygulamasi-azar-erisime-engellendi--195358
- DonanımHaber — 29 platforma erişim engeli: https://www.donanimhaber.com/29-goruntulu-sohbet-ve-flort-platformuna-erisim-engeli--195556
- 9to5Mac — Random or anonymous chat apps no longer welcome on the App Store: https://9to5mac.com/2026/02/06/apple-says-random-or-anonymous-chat-apps-no-longer-welcome-on-the-app-store/
- Apple — App Review Guidelines: https://developer.apple.com/app-store/review/guidelines/
- Kavlak — 5651 Sayılı Kanun ve Sosyal Ağ Sağlayıcı: https://kavlak.av.tr/5651-sayili-kanun-ve-sosyal-ag-saglayici/
- Yılmaz Tatlı Hukuk — 7578 sayılı Kanun: https://www.yilmaztatlihukuk.com/post/turkiyede-cocuklar-icin-sosyal-medya-yasagi-7578-sayili-kanun
- Euronews — Sosyal medyaya 15 yaş sınırı: https://tr.euronews.com/next/2026/04/22/babalik-izni-5-gunden-10-gune-cikiyor-sosyal-medyaya-15-yas-siniri-geliyor
- Regulfy — VERBİS Kayıt Yükümlülüğü 2026: https://regulfy.com/blog/verbis-kayit-yukumlulugu-rehberi-2026/
- KVKK — Veri Sorumluları Sicili: https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/4117/Veri-Sorumlulari-Sicili-Hakkinda-Bilgilendirme
- Tamindir — BTK canlı yayın platformu engelleri: https://www.tamindir.com/haber/btk-bigo-canli-yayin-platform-erisim-engeli_105706/

**Not:** Yubo/MICO/Waplog/Hay/Monkey/SUGO'nun TR App Store'dan kaldırılma nedeni ve 7578'in görüntülü sohbet uygulamalarını kapsayıp kapsamadığı doğrulanamadı — bu iki nokta için hukuki danışmanlık önerilir.